ساخت استخر از آن پروژههایی نیست که بتوان طراحی را به یک مرحله و اجرا را به مرحلهای کاملاً جداگانه موکول کرد. از همان ابتدا باید مشخص باشد استخر کجا قرار میگیرد، چه ابعادی دارد، سازه آن چگونه اجرا میشود، تجهیزات در کجا قرار میگیرند و ارتباطش با ساختمان و محوطه چگونه خواهد بود.
برای همین، اگر قرار است در خانه، باغ یا ویلا استخری ساخته شود، بهتر است طراحی آن همزمان با طراحی معماری پروژه انجام شود. یک فرم زیبا که از نظر سازه یا تأسیسات قابل اجرا نباشد، در نهایت فقط هزینه پروژه را بالا میبرد. از طرف دیگر، انتخاب تجهیزات بدون توجه به حجم آب و سیستم گردش آن میتواند بعداً مشکلاتی در تصفیه، گرمایش و نگهداری ایجاد کند.
در این راهنما از وبسایت گروه طراحی و معماری کامیار معروفزاده، مراحل ساخت استخر را از تصمیمهای اولیه و طراحی تا گودبرداری، اجرای سازه، لولهکشی، آببندی، نصب تجهیزات و راهاندازی بررسی میکنیم.
قبل از ساخت استخر چه تصمیمهایی باید بگیرید؟
قبل از اینکه بیل مکانیکی وارد زمین شود، چند موضوع باید روشن شده باشد. محل استخر، ابعاد، فرم، نوع سازه و حتی جای موتورخانه از تصمیمهایی هستند که اگر دیر گرفته شوند، تغییرشان در زمان اجرا معمولاً هزینهبر خواهد بود.
محل قرارگیری استخر
اولین سؤال این است که استخر دقیقاً کجا قرار بگیرد.
ممکن است بهترین گزینه برای یک پروژه، حیاط باشد و برای پروژهای دیگر، بخشی از باغ، تراس یا فضای داخلی ساختمان. انتخاب محل به شرایط زمین و معماری پروژه بستگی دارد و صرفاً با انتخاب یک نقطه خالی از محوطه تمام نمیشود.
در انتخاب محل استخر بهتر است موارد زیر بررسی شوند:
- دسترسی ساختمان به استخر
- میزان تابش مستقیم آفتاب
- دید فضاهای داخلی به استخر
- حریم خصوصی
- فاصله از درختان و پوشش گیاهی
- وضعیت خاک و زمین
- مسیر لولهکشی و تأسیسات
- محل مناسب موتورخانه
- امکان ورود ماشینآلات به محل اجرا
- ارتباط استخر با محوطهسازی
- شرایط سازهای در صورت اجرای استخر روی بام یا سازه مرتفع
در یک ویلای مسکونی، استخر معمولاً بخشی از تجربه فضایی ساختمان است. به همین دلیل بهتر است محل آن در ارتباط با تراس، نشیمن، مسیرهای حرکتی، فضای سبز و محورهای دید تعیین شود.
گاهی یک جابهجایی کوچک در محل استخر میتواند فضای بیشتری برای باغ یا نشیمن ایجاد کند یا دید بهتری از داخل ساختمان به وجود بیاورد.
تعیین ابعاد و فرم استخر
بعد از انتخاب محل، نوبت به تعیین اندازه و شکل استخر میرسد.
استخر مستطیلی رایجترین انتخاب نیست چون تنها گزینه است؛ دلیلش این است که فرم ساده معمولاً اجرای سازه، لولهکشی و نگهداری قابلپیشبینیتری دارد. با این حال، در پروژههای معماری میتوان از فرمهای هندسی، آزاد یا ترکیبی هم استفاده کرد.
در این مرحله باید درباره مواردی مانند اینها تصمیم گرفته شود:
- طول و عرض استخر
- عمق
- فرم کلی
- محل ورود و خروج
- تعداد و شکل پلهها
- نشیمن داخل آب
- فضای اطراف استخر
- محل دوش و فضاهای جانبی
ابعاد استخر باید با اندازه زمین و ساختمان تناسب داشته باشد. در یک محوطه کوچک، بزرگتر کردن استخر لزوماً کیفیت پروژه را بیشتر نمیکند؛ ممکن است در عوض فضای نشیمن، مسیر رفتوآمد یا فضای سبز را از بین ببرد.
اصول طراحی استخر برای ویلا و باغ
طراحی استخر ویلا
در طراحی استخر ویلا، بهتر است استخر را جدا از ساختمان نبینیم. استخر میتواند ادامهای برای فضای نشیمن، تراس یا محوطه ویلا باشد و به همین دلیل جای آن روی کیفیت کلی پروژه اثر میگذارد.
برای مثال، اگر محور دید اصلی ساختمان به سمت باغ باشد، میتوان استخر را در همان امتداد قرار داد. در پروژهای دیگر ممکن است قرارگیری استخر کنار نشیمن بیرونی انتخاب بهتری باشد، چون استفاده روزمره از آن را راحتتر میکند.
در طراحی استخر ویلا باید به موارد زیر توجه شود:
- محورهای دید از داخل ساختمان
- ارتباط استخر با تراس و نشیمن
- حریم خصوصی
- مسیر دسترسی
- فضای دوش و رختکن
- فضای نشستن و استراحت
- نورپردازی شب
- محوطهسازی اطراف
- هماهنگی متریال استخر با ساختمان
در واقع، فرم استخر بهتر است از دل پروژه بیرون بیاید، نه اینکه ابتدا یک فرم آماده انتخاب شود و بعد معماری مجبور شود خود را با آن هماهنگ کند.
طراحی استخر باغ
در باغ، موضوع کمی متفاوت است. استخر معمولاً در کنار درختان، مسیرهای حرکتی و فضای سبز قرار میگیرد و بنابراین بخشی از طراحی لنداسکیپ (landscaping) یا محوطه سازی محسوب میشود.
در چنین پروژهای بهتر است قبل از تعیین شکل استخر، کل محوطه دیده شود. موقعیت درختان، مسیر ورود، فضای نشیمن، چشمانداز و حتی محل قرارگیری ساختمان میتواند روی انتخاب نهایی اثر بگذارد.
قرار دادن استخر در مرکز باغ همیشه بهترین تصمیم نیست. گاهی انتقال آن به یک سمت زمین باعث میشود بخش بزرگتری از محوطه برای فضای سبز یا نشیمن باقی بماند.
استخر روباز یا سرپوشیده؟
این انتخاب به اقلیم، میزان استفاده، بودجه و شرایط معماری پروژه بستگی دارد.
استخر روباز ارتباط مستقیمی با فضای سبز و محوطه دارد و در پروژههای ویلایی میتواند به یکی از عناصر اصلی طراحی باغ تبدیل شود.
استخر سرپوشیده امکان استفاده کنترلشدهتری از فضا را فراهم میکند، اما در مقابل باید برای تهویه، کنترل رطوبت، گرمایش و تجهیزات مرتبط با فضای داخلی از ابتدا برنامهریزی شود.
به همین دلیل، تصمیم درباره روباز یا سرپوشیده بودن استخر بهتر است در مرحله طراحی معماری گرفته شود، نه بعد از شروع ساخت.
انواع استخر؛ کدام گزینه برای پروژه شما مناسب است؟
نوع سازه یکی از تصمیمهای اصلی پروژه است. استخر بتنی، فایبرگلاس و وینیل هرکدام ویژگیهای متفاوتی دارند و انتخاب بین آنها باید با توجه به شرایط زمین، فرم موردنظر و نحوه استفاده انجام شود.
استخر بتنی
استخر بتنی برای پروژههایی که فرم خاص، ابعاد سفارشی یا هماهنگی دقیق با معماری اهمیت دارد، گزینهای انعطافپذیر است.
از مهمترین مزایای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آزادی زیاد در طراحی فرم و ابعاد
- امکان ساخت استخرهای کاملاً سفارشی
- هماهنگی با معماری ساختمان
- امکان اجرای پلهها و نشیمنهای متنوع
- امکان طراحی جزئیات متناسب با پروژه
در مقابل، اجرای استخر بتنی به طراحی سازهای دقیق و اجرای اصولی نیاز دارد و معمولاً نسبت به سیستمهای آماده، زمان و عملیات اجرایی بیشتری میخواهد.
استخر فایبرگلاس
استخرهای فایبرگلاس بهصورت پوستههای آماده تولید میشوند. بنابراین در پروژههایی که فرم موجود پاسخگوی نیاز کارفرماست، میتوانند روند اجرا را سادهتر و سریعتر کنند.
محدودیت اصلی این روش، وابستگی بیشتر ابعاد و شکل استخر به قالبهای موجود است. بنابراین برای پروژهای که فرم کاملاً اختصاصی دارد، ممکن است انعطاف استخر بتنی بیشتر باشد.
استخر وینیل
در استخرهای وینیل، یک لاینر یا پوشش انعطافپذیر در آببندی نقش اصلی دارد. این سیستم نیز در بعضی پروژهها قابل استفاده است، اما انتخاب آن باید با توجه به شرایط پروژه، دوام مورد انتظار و نحوه نگهداری انجام شود.
مقایسه انواع استخر
| نوع استخر | آزادی طراحی | سرعت اجرا | مناسب برای طراحی سفارشی | نیاز به طراحی سازهای |
|---|---|---|---|---|
| بتنی | زیاد | کمتر | بسیار مناسب | بله |
| فایبرگلاس | محدودتر | بیشتر | محدودتر | متناسب با سیستم |
| وینیل | متوسط | متوسط | وابسته به سیستم | متناسب با سیستم |
در نتیجه، انتخاب نوع استخر را نباید فقط با قیمت اولیه مقایسه کرد. شرایط زمین، فرم موردنظر، مدت زمان اجرا، تعمیرات و نگهداری و هدف پروژه هم باید در تصمیم نهایی وارد شوند.
مراحل ساخت استخر از صفر تا صد
ترتیب دقیق اجرای استخر با توجه به نوع سازه و شرایط پروژه تغییر میکند، اما روند کلی معمولاً از طراحی شروع میشود و به اجرای سازه، تأسیسات، آببندی و راهاندازی میرسد.
۱. طراحی معماری استخر
ساخت استخر باید با نقشه و تصمیمهای مشخص شروع شود، نه با گودبرداری.
در این مرحله فرم، ابعاد، عمق، محل استخر، پلهها، فضای اطراف، پوشش داخلی و ارتباط آن با ساختمان و محوطه مشخص میشوند.
اگر استخر بخشی از یک پروژه ویلایی باشد، بهتر است پلان استخر، طراحی محوطه و معماری ساختمان از ابتدا با یکدیگر هماهنگ باشند.
این هماهنگی باعث میشود بعداً برای موضوعاتی مثل محل دوش، مسیر رفتوآمد، فضای نشیمن یا لولهکشی مجبور به تغییر طراحی نشویم.
۲. بررسی سازه و شرایط زمین
بعد از طراحی اولیه، باید وضعیت زمین و شرایط سازهای بررسی شود.
نوع خاک، شیب زمین، سطح آب زیرزمینی، نزدیکی ساختمانهای مجاور و شرایط سازهای پروژه میتوانند روی روش اجرای استخر اثر بگذارند.
در استخر بتنی، طراحی سازه باید نیروهایی مانند فشار آب و فشار خاک را در نظر بگیرد. شرایط استخر در حالت پر و خالی نیز اهمیت دارد.
اگر این مرحله جدی گرفته نشود، مشکلاتی مثل ترک، تغییر شکل سازه یا دشواری در آببندی ممکن است در آینده ایجاد شوند.
۳. بررسی مجوزها و الزامات محلی
قبل از شروع عملیات اجرایی باید مشخص شود که پروژه به چه مجوزها یا تأییدیههایی نیاز دارد.
این موضوع برای همه پروژهها یکسان نیست و به موقعیت ملک، نوع کاربری، مقررات محلی و شرایط پروژه بستگی دارد.
بنابراین بهتر است وضعیت مجوزهای موردنیاز قبل از شروع ساخت بررسی شود و تصمیمهای اجرایی بر اساس همان شرایط گرفته شوند.
۴. تعیین محل موتورخانه و تجهیزات
یکی از اشتباهات رایج این است که موتورخانه را بعداً و بر اساس فضای باقیمانده طراحی کنیم.
محل موتورخانه باید از همان ابتدا در نقشه مشخص باشد. مسیر لولهها، برق، دسترسی برای سرویس و فضای لازم برای تعویض تجهیزات باید در نظر گرفته شود.
موتورخانه فقط باید «جا برای تجهیزات» داشته باشد؟ نه. فردی که قرار است چند سال بعد پمپ یا فیلتر را سرویس کند هم باید بتواند به تجهیزات دسترسی داشته باشد.
۵. گودبرداری
بعد از نهاییشدن طراحی و مشخصشدن ترازها، گودبرداری انجام میشود.
ابعاد گودبرداری فقط بر اساس اندازه داخلی استخر تعیین نمیشود. فضای موردنیاز برای اجرای سازه، زیرسازی، لولهها و عملیات اجرایی نیز باید در نظر گرفته شود.
ترازهای گودبرداری در این مرحله اهمیت زیادی دارند، چون اشتباه در ارتفاع یا ابعاد میتواند مراحل بعدی را تحت تأثیر قرار دهد.
۶. آمادهسازی بستر و زیرسازی
پس از گودبرداری، بستر استخر برای اجرای سازه آماده میشود.
روش زیرسازی به شرایط زمین و سیستم سازهای انتخابشده بستگی دارد. در این مرحله باید تراز بستر، شرایط خاک و آمادهبودن محل برای اجرای مرحله بعد کنترل شود.
هرچه اجرای این بخش دقیقتر باشد، کنترل مراحل بعدی هم سادهتر خواهد بود.
۷. آرماتوربندی و اجرای سازه
در استخرهای بتنی، آرماتوربندی یکی از مراحل اصلی اجرای سازه است.
میلگردها باید مطابق نقشه سازه و جزئیات اجرایی پروژه قرار بگیرند. مقدار آرماتور را نمیتوان صرفاً با یک عدد ثابت برای همه استخرها تعیین کرد، چون شرایط هر پروژه متفاوت است.
هدف، ساخت سازهای است که بتواند نیروهای واردشده را تحمل کند و در کنار سایر جزئیات، عملکرد مناسبی در برابر شرایط آب و خاک داشته باشد.
آیا ساخت استخر بتنی بدون آرماتور امکانپذیر است؟
حذف آرماتور از یک استخر بتنی را نمیتوان بهعنوان یک راهکار عمومی برای کاهش هزینه پیشنهاد کرد.
استخر با آب و خاک در تماس است و رفتار سازهای آن به شرایط واقعی پروژه بستگی دارد. اگر هدف پایین آوردن هزینه ساخت استخر باشد، بهتر است این کار از طریق بهینهکردن ابعاد، سادهکردن فرم، انتخاب سیستم سازهای مناسب و کاهش جزئیات غیرضروری انجام شود.
حذف بخشی از سازه بدون پشتوانه طراحی مهندسی، صرفهجویی واقعی نیست؛ چون هزینه تعمیر یک مشکل سازهای یا آببندی میتواند بسیار بیشتر از هزینه اولیه باشد.
۸. اجرای لولهکشی و سیستم هیدرولیک
لولهکشی، یکی از بخشهایی است که ممکن است بعد از پایان کار دیده نشود، اما عملکرد استخر تا حد زیادی به آن وابسته است.
بسته به سیستم انتخابشده، مسیرهایی برای مکش آب، اسکیمر، تخلیه، برگشت آب، فیلتر، پمپ، گرمایش و سیستمهای ضدعفونی در نظر گرفته میشود.
در این مرحله فقط مسیر لولهها اهمیت ندارد. گردش مناسب آب، دسترسی برای تعمیرات و هماهنگی لولهکشی با تجهیزات موتورخانه هم باید بررسی شود.
اگر این سیستم از ابتدا درست طراحی نشده باشد، اصلاح آن بعد از اجرای سازه میتواند بسیار دشوار باشد.
۹. اجرای پوسته استخر
در استخر بتنی، پوسته اصلی مطابق سیستم سازهای پروژه اجرا میشود.
کیفیت بتن، نحوه اجرای درزها، عملآوری، جزئیات عبور لولهها و کنترل کیفیت اجرا در این مرحله اهمیت دارند. کوچکترین بیدقتی در جزئیات میتواند در مراحل آببندی یا پوشش نهایی خودش را نشان دهد.
در استخر فایبرگلاس، روند متفاوت است و پوسته آماده پس از آمادهشدن محل در جای خود نصب میشود.
۱۰. آببندی استخر
آببندی یکی از حساسترین بخشهای ساخت استخر است.
اما آببندی فقط به این معنا نیست که در پایان کار یک لایه ماده آببند روی سطح اجرا شود. عملکرد سیستم آببندی به مجموعهای از جزئیات وابسته است:
- کیفیت اجرای سازه
- درزهای اجرایی
- محل اتصال قطعات
- عبور لولهها از کف و دیواره
- کف و دیوارههای استخر
- پوشش نهایی
- نوع سیستم آببندی
به همین دلیل، روش آببندی باید از ابتدا و متناسب با نوع سازه و پوشش نهایی انتخاب شود.
۱۱. اجرای پوشش داخلی استخر
بعد از آمادهشدن سازه و آببندی، پوشش داخلی اجرا میشود.
کاشی استخری یکی از گزینههای رایج است، اما انتخاب کاشی را نباید فقط بر اساس رنگ یا ظاهر انجام داد.
مقاومت در محیط مرطوب، کیفیت سطح، چسبندگی، بندکشی، نظافت و هماهنگی با طراحی معماری هم اهمیت دارند.
در این مرحله جزئیات اجرایی اهمیت زیادی پیدا میکنند؛ چون پوشش نهایی همان چیزی است که در پایان پروژه دیده میشود، اما کیفیت آن به زیرسازی و مراحل قبلی وابسته است.
۱۲. برقکشی و نورپردازی
استخر برای چراغها، پمپها، تابلوهای کنترل و تجهیزات مختلف به زیرساخت برق نیاز دارد.
اجرای برق در محیط مرطوب موضوعی است که باید با رعایت الزامات ایمنی و توسط فرد متخصص انجام شود.
از نظر معماری نیز بهتر است نورپردازی در همان ابتدای طراحی دیده شود. محل چراغها، نوع نور و نحوه دیدهشدن استخر در شب میتواند روی ظاهر کل محوطه اثر بگذارد.
در یک ویلای مدرن، مثلاً ممکن است نورپردازی آب بهتنهایی کافی نباشد و نور مسیرهای اطراف، تراس و فضای سبز هم بخشی از طراحی شبانه پروژه باشد.
۱۳. نصب تجهیزات تصفیه و گرمایش
در مرحله پایانی، تجهیزات موتورخانه نصب و راهاندازی میشوند.
بسته به نوع پروژه، این تجهیزات میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- پمپ تصفیه
- فیلتر
- اسکیمر
- نازلهای برگشت
- سیستم گرمایش
- سیستم ضدعفونی
- تابلو برق
- سیستم کنترل
- تجهیزات روشنایی
ظرفیت تجهیزات باید بر اساس حجم آب، سیستم گردش و نیاز واقعی پروژه تعیین شود. انتخاب یک تجهیز بزرگتر صرفاً به این دلیل که «قویتر است» الزاماً نتیجه بهتری ایجاد نمیکند.
تجهیزات استخر را چگونه انتخاب کنیم؟
بهتر است تجهیزات استخر را زمانی انتخاب کنیم که طراحی سیستم مشخص شده باشد، نه اینکه ابتدا تجهیزات خریداری شوند و بعد برای آنها جای مناسب پیدا کنیم.
حجم آب، نوع سیستم گردش، میزان استفاده از استخر، شرایط اقلیمی و امکانات موردنظر روی انتخاب تجهیزات اثر دارند.
پیش از خرید تجهیزات بهتر است این سؤالها پاسخ داده شوند:
- حجم آب استخر چقدر است؟
- سیستم تصفیه چه ظرفیتی نیاز دارد؟
- موتورخانه چه ابعادی دارد؟
- آیا گرمایش موردنیاز است؟
- سیستم ضدعفونی چگونه خواهد بود؟
- آیا کنترل هوشمند لازم است؟
- تجهیزات برای سرویس و تعمیر چقدر در دسترس هستند؟
به زبان ساده، تجهیزات استخر بخشی از طراحی پروژه هستند، نه خریدهایی که باید در آخر کار انجام شوند.
ساخت استخر در باغ با بلوک؛ آیا انتخاب مناسبی است؟
یکی از سؤالهایی که در پروژههای باغی مطرح میشود، امکان ساخت استخر با بلوک است.
بلوک میتواند در بخشهایی از عملیات ساختمانی کاربرد داشته باشد، اما استفاده از آن بهعنوان راهکار عمومی برای سازه اصلی استخر موضوع دیگری است.
استخر همزمان تحت تأثیر فشار آب، خاک و شرایط سازهای قرار دارد. بنابراین سیستم سازهای آن باید بر اساس طراحی مهندسی و شرایط واقعی زمین انتخاب شود.
اگر هدف، کاهش هزینه ساخت استخر باغ باشد، بهتر است به جای انتخاب یک روش صرفاً ارزان، پروژه از ابتدا برای کاهش پیچیدگی و هزینههای اضافی طراحی شود. گاهی سادهکردن فرم استخر یا کاهش ابعاد، تأثیر بیشتری روی هزینه دارد تا تغییر یک جزء از سازه.
ساخت استخر خانگی ارزان؛ چگونه هزینه را کنترل کنیم؟
«ارزانتر ساختن» با حذف مراحل ضروری فرق دارد.
اگر بودجه پروژه محدود است، بهتر است کنترل هزینه از مرحله طراحی شروع شود. چند راهکار معمول میتواند کمککننده باشد:
- انتخاب ابعاد متناسب با نیاز واقعی
- استفاده از فرم سادهتر
- حذف جزئیات غیرضروری
- انتخاب سیستم سازهای متناسب با شرایط پروژه
- طراحی درست موتورخانه
- کوتاهکردن مسیرهای غیرضروری لولهکشی
- انتخاب تجهیزات متناسب با حجم آب
- هماهنگکردن طراحی استخر و محوطه از ابتدا
- جلوگیری از تغییرات متعدد در زمان اجرا
در بسیاری از پروژهها، هزینه اضافی از جایی شروع میشود که تصمیمهای مهم دیر گرفته میشوند. وقتی سازه اجرا شده، تغییر محل موتورخانه یا مسیر لولهها دیگر به سادگی مرحله طراحی نیست.
هزینه ساخت استخر به چه عواملی بستگی دارد؟
برای ساخت استخر نمیتوان بدون مشخصات پروژه یک قیمت ثابت اعلام کرد.
هزینه نهایی میتواند تحت تأثیر این عوامل قرار بگیرد:
- ابعاد و عمق
- نوع سازه
- شرایط خاک
- حجم گودبرداری
- مقدار و نوع بتن و آرماتور
- روش آببندی
- پوشش داخلی
- تجهیزات تصفیه
- سیستم گرمایش
- موتورخانه
- برق و نورپردازی
- محوطهسازی
- دسترسی ماشینآلات
- موقعیت پروژه
- هزینه اجرا
- طراحی و نظارت
به همین دلیل، برآورد هزینه ساخت استخر زمانی معنیدارتر است که حداقل ابعاد، نوع سازه، محل پروژه و سطح تجهیزات مشخص شده باشند.
نکات مهم در طراحی استخر
استخر را فقط بر اساس ظاهر طراحی نکنید
- ممکن است یک فرم در تصویر بسیار جذاب باشد، اما همان فرم برای زمین یا سازه یک پروژه مناسب نباشد.
- طراحی استخر باید همزمان با سازه، تأسیسات و شرایط زمین بررسی شود.
عمق را بر اساس کاربرد تعیین کنید
- عمق بیشتر لزوماً به معنی استخر بهتر نیست.
- عمق مناسب به نوع استفاده، ابعاد استخر و الزامات طراحی و ایمنی پروژه بستگی دارد.
فضای اطراف استخر را در نقشه ببینید
- در طراحی استخر نباید تمام مساحت زمین را به خود آب اختصاص داد.
- اطراف استخر برای رفتوآمد، نشستن، دوش، دسترسی ساختمان، محوطهسازی و تعمیرات موردنیاز است.
- گاهی کمکردن چند متر از طول استخر و اختصاص همان فضا به محوطه اطراف، نتیجه کاربردیتری ایجاد میکند.
موتورخانه را از ابتدا طراحی کنید
- موتورخانهای که فقط برای جا دادن تجهیزات طراحی شده باشد، ممکن است چند سال بعد هنگام تعمیرات مشکلساز شود.
- فضای کافی برای دسترسی، سرویس، تعویض قطعات و مسیرهای منطقی لولهکشی باید از ابتدا در نظر گرفته شود.
روندهای جدید در طراحی استخر ویلا
در پروژههای ویلایی جدید، استخر بیشتر از گذشته با معماری و Landscape در ارتباط است. به همین دلیل، شکل استخر تنها موضوع طراحی نیست و نحوه قرارگیری آن در سایت هم اهمیت زیادی دارد.
برخی رویکردهایی که در طراحی استخر ویلا دیده میشوند عبارتاند از:
- استخر Infinity
- امتداد استخر در راستای تراس
- ایجاد ارتباط بصری بین استخر و فضای نشیمن
- استفاده از استخرهای کوچکتر در ویلاهای کممتراژ
- نورپردازی معماری
- ترکیب آب و فضای سبز
- طراحی فضای نشیمن در مجاورت آب
- استخرهای سرپوشیده با طراحی یکپارچه
- سیستمهای کنترل و اتوماسیون
- توجه بیشتر به مصرف انرژی و هزینه نگهداری
با این حال، نباید صرفاً به خاطر مد روز بودن یک ایده از آن استفاده کرد. اگر یک استخر Infinity با شرایط زمین یا نیاز کارفرما سازگار نباشد، صرفاً «مدرن» بودن آن دلیل خوبی برای انتخابش نیست.
اشتباهات رایج در ساخت استخر
شروع ساخت بدون طراحی کامل
گودبرداری قبل از مشخصشدن نقشه، ترازها و سیستم اجرایی میتواند بعداً به تغییرات پرهزینه منجر شود.
انتخاب تجهیزات بعد از ساخت
اگر تجهیزات بعد از اجرای استخر انتخاب شوند، ممکن است فضای موتورخانه، مسیر لولهها یا ظرفیت سیستم با نیاز واقعی هماهنگ نباشد.
بیتوجهی به موتورخانه
موتورخانه کوچک یا بدجانماییشده، شاید روز اول مشکل خاصی ایجاد نکند؛ مشکل معمولاً زمانی مشخص میشود که اولین تعمیر یا تعویض تجهیزات لازم باشد.
تمرکز بیش از حد روی ظاهر
رنگ کاشی، فرم پله یا نورپردازی مهم است، اما دوام استخر به سازه، آببندی، لولهکشی و کیفیت اجرا هم وابسته است.
حذف عناصر سازهای برای کاهش هزینه
اگر لازم است هزینه پایین بیاید، بهتر است طراحی بهینه شود. حذف بخشی از سازه بدون بررسی مهندسی، راهکار قابل اتکایی برای کاهش هزینه نیست.
طراحی جداگانه استخر و محوطه
استخر، فضای اطراف آن و Landscape باید در کنار یکدیگر دیده شوند. جداکردن این بخشها میتواند باعث شود مسیرهای حرکتی، تناسبات و فضای نشیمن در پایان کار با چیزی که انتظار داشتهایم متفاوت باشد.
یک استخر خوب چه ویژگیهایی دارد؟
استخر خوب فقط استخری نیست که در عکس زیبا به نظر برسد.
در یک پروژه مناسب، چند موضوع باید کنار هم درست کار کنند:
- تناسب با معماری ساختمان
- تناسب با سایت
- سازه مناسب
- آببندی اصولی
- سیستم تصفیه متناسب
- تجهیزات مناسب
- دسترسی راحت
- نگهداری قابلقبول
- نورپردازی مناسب
- محوطهسازی هماهنگ
- رعایت الزامات ایمنی
- امکان سرویس و تعمیر تجهیزات
اگر یکی از این بخشها نادیده گرفته شود، ممکن است نتیجه نهایی از چیزی که روی نقشه دیده میشده فاصله بگیرد.
جمعبندی؛ طراحی استخر را از ساخت آن جدا نکنید
مراحل ساخت استخر از انتخاب شکل آن شروع نمیشود. قبل از هر عملیات اجرایی باید مشخص شود استخر کجا قرار میگیرد، چه ابعادی دارد، برای چه کاری استفاده خواهد شد، سازه آن چگونه اجرا میشود و تجهیزات و موتورخانه کجا قرار میگیرند.
بعد از آن، طراحی معماری و سازهای، بررسی زمین، گودبرداری، آمادهسازی بستر، اجرای سازه، لولهکشی، آببندی، پوشش داخلی، برقکشی، نصب تجهیزات و راهاندازی انجام میشود.
برای ساخت استخر خانگی، استخر باغ یا استخر ویلا، انتخاب ارزانترین گزینه همیشه به معنی کاهش هزینه واقعی نیست. تصمیم درست باید بر اساس شرایط زمین، نیاز کاربران، معماری ساختمان و هزینههای آینده نگهداری گرفته شود.
اگر استخر قرار است بخشی از یک ویلای جدید، پروژه بازسازی یا طراحی محوطه باشد، بهتر است از همان ابتدا در کنار معماری ساختمان و Landscape طراحی شود. در این صورت محل استخر، محورهای دید، مسیرهای دسترسی، فضای نشیمن، موتورخانه، تأسیسات و جزئیات اجرایی از ابتدا با هم هماهنگ خواهند بود.
برای یک پروژه اختصاصی، نقطه شروع میتواند بررسی سایت و نیازهای کارفرما باشد و بعد از آن طراحی معماری، هماهنگی سازه و تأسیسات و تهیه جزئیات اجرایی انجام شود. این مسیر معمولاً نتیجه قابلپیشبینیتری نسبت به شروع مستقیم عملیات ساخت دارد.
